Bu yazı, bebeklerde özellikle gece beslenmesiyle ilişkili olan biberon çürüğünün nedenlerine, korunma yollarına ve tedavi süreçlerine değinmektedir.
Makale Özeti
Biberon çürüğü, uyku sırasında dişlerin şekerli içecek veya sütle uzun süre temas etmesi sonucu hızla yayılan ve diş minesine zarar veren bir durumdur.
1/3
Bebeklerde ve çok küçük çocuklarda diş çürüğü genellikle biberon çürüğü olarak adlandırılır. Erken yaşta yaygın olarak görülen bu durum, yanlış beslenme sonucunda oluşan bir enfeksiyon hastalığıdır. Okul öncesi çocuklarda diş çürüğü gelişmesini önlemek adına ebeveynler bu sinsi hastalığı tanımalı, mümkün olan en fazla bilgiyi edinmeli ve gerektiğinde bir uzmana danışarak çocuğunun sağlığının bozulmasını engellemelidir.
Bebeklerde Biberon Çürüğü Nasıl Oluşur?
Çürüğe neden olabilecek birçok faktör vardır. Bu nedenlerden biri, bebeğin dişlerinin uzun süre şekerli içeceklere maruz kalmasıdır. Birçok ebeveyn çocuklarını sakinleştirip uykuya dalmalarını sağlamak için biberon verir.
İçtikleri besin maddesinde şeker de bulunduğundan gece boyunca çocuğunuzun ağzında bakteriler oluşur. Uyku sırasında tükürük salgısı azaldığı için dişler temizlenemez ve bu da çürümelerine neden olur.
Çocukların süt dişlerini koruyan mine tabakası oldukça zayıf olduğundan ebeveyn tarafından bakımı doğru yapılmadığında ise çürüme hızlı bir şekilde yayılır.
Biberon çürüğü oluşmasındaki bir diğer faktör ise, asit üreten bakterilerin bir şekilde bebeğin ağzına bulaşmasıdır. Ebeveynler veya bakıcılar bebeklere yemek vermeden önce tadına veya sıcaklığına bakmak amaçlı kaşıktaki ya da bardaktaki yiyecekleri test ederler. Bu vesileyle tükürük yoluyla bu kişilerdeki bakteriler bebeklere geçer. Bunun yanı sıra erken çürük gelişimine neden olan birtakım faktörler de vardır. Hamile annenin sigara içmesi veya hamilelik sırasında çeşitli ilaçların aşırı kullanımı bu faktörlerden sadece birkaçıdır.
Bebeklerde Biberon Çürüğü Nasıl Önlenir?
Küçük çocuklarda biberon çürüklerini önlemek için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:
Çocuğunuzun biberon, süt veya meyve suyu içerek uyumamasına özen göstermelisiniz.
Çürüklere karşı önlem almak yada erken teşhiste bulunabilmek için bebeklerinizi 1 yaşından itibaren pedodontiste (diş hekimi) götürmelisiniz.
Çocuğunuz 2 yaşından küçükse, gece beslenmesinden sonra steril suyla nemlendirilmiş bir bez kullanarak bebeğinizin diş ve etlerini ovun ve sonrasında tuz sürün. Tuz, sodyum klorür içerdiğinden ağız ve diş sağlığını korumada etkili bir role sahiptir.
Bebeğinizi beslerken biberon kullanıyorsanız içine bal, pekmez, şekerli gıdalar veya şurup gibi tatlandırılmış sıvıları vermekten kaçının. Bu, bebeğiniz için kötü bir alışkanlıktır.
Beslenmesi bittikten sonra mutlaka su içmesini sağlayın.
Bebeklerde su içmenin önemi konulu yazımızı inceleyebilirsiniz. Aşağıdaki bağlantıya tıklayın.
Çocuğunuzun dişlerini günde iki kez macun olmadan fırçalayın. Eğer diş macunu kullanmayı tercih edecek olursanız, florür içermeyen ürünleri tercih edin. (Florür yutulduğunda çocuklar için tehlikeli olabilir.)
Diş hekimleri çocukların 1 yaşından itibaren bardağa geçmelerini önerir. Bardaktan içmek, sıvının diş çevresinde toplanma olasılığının daha düşük olmasını sağlar.
Çocuğunuzun şeker, sakız, kurabiye, çerez gibi yediği tatlı veya yapışkan yiyecekleri sınırlayın.
Ara öğünlerde mümkün olduğunca karbonhidrat ağırlıklı beslenme yerine lifli besinler; yani sebze, meyve veya kuruyemiş gibi yiyecekler tercih edilmelidir.
Biberon Çürüğünün Belirtileri Nelerdir?
Çocuğun ilk yaşlarda biberonla beslenmesi dişlere zarar vermez; ancak uzun süre devam ederse çürükler ortaya çıkabilir. Çürük, dişin yavaş ve kademeli olarak bozulmasına yol açan bulaşıcı bir süreçtir. Belirti ve semptomları ise boyutlarına ve bulundukları yere göre değişir. Başlangıçta hiç bir belirti vermeyen çürükler, hasar ilerlediğinde alt tabakalara ulaşarak ağrı yaratır.
İlk zamanlar ağrı yalnızca sıcak, soğuk, <b>tatlı veya asitli yiyecek ve içecekler temas ettiğinde</b> hissedilir. Ancak daha sonra basit bir çiğnemede dahi ağrı oluşabilir.
Bebeklerde diş çürükleri en sık önlerde (üst kesici dişler) meydana gelse de diğer dişler de bu durumdan etkilenebilir. Genelde beyaz leke veya kahverengi leke olarak ortaya çıkarlar. Çürüme ilerledikçe dişlerin ayrışmasına ve neredeyse tamamen tahrip olmasına neden olabilir..Küçük çocukların anatomik yapılarından dolayı diş yapıları incedir ve iç dokusu vardır. Bu da süt dişi çürüklerinin daha derin ve hızlı bir şekilde yayılmasına neden olur. Bu nedenle ebeveynler bu tür şikayetlere özellikle dikkat etmelidir. Böylece zamanında gerekli önlemleri alabilirler. Miniklerin gelişimlerinin ilk aşamasında bu çürüklerin tamamen önlenebileceğini belirtmek gerekir. Çocuk diş hekimlerinin tavsiyelerine göre, ebeveynler çocuklarını bir yaşından başlayarak en az altı ayda bir muayene ettirmelidirler. Bu şekilde çocuğun gelişimini kontrol etmek ve ayrıca biberon çürüklerini zamanında önlemek mümkündür.
Süt Dişlerin Önemini Basite Almayın!
Süt dişlerinin kalıcı olmadığını biliyor ve bu nedenle önemsemiyor olabilirsiniz. Ancak bu dişler belli bir yaşa kadar yemek yemek, insanlarla iletişimde bulunmak ve gülümsemek için onlara gereklidir! Aynı zamanda yeni çıkacak dişleri doğru pozisyonda büyümeleri için yönlendirerek tutucu görevi görürler. Tedavi edilmeyen süt dişi çürükleri, gün içerisinde veya gece ağrı yapacak, çocuğunuzun düzenli ve huzurlu bir gece uykusu almasına engel olacaktır. Bu da yetersiz beslenme gibi çocuğunuzun gelişimini olumsuz olarak etkileyecek şekilde sonuçlanabilir.
Biberon çürüğü:
Ağızda kötü koku
Yemek yerken çiğneme zorluğu
Beslenme bozukluğu
Konuşma bozukluğu
Ağzında çirkin bir görüntüye yol açar.
Küçük yaşlarda bir pedodontist tarafından tedavi edilmeyen diş bozuklukları, sonradan çıkacak dişlerde çarpıklığa, çene gelişimi bozukluğuna ve diğer sağlık problemlerine sebep olabilir. Dolayısıyla "nasılsa yerine başka dişler gelecek" yanılgısıyla tedaviyi geciktirmemek gerekir.
Bebeklerde diş çıkartma belirtileri konulu yazımızı okuyabilirsiniz. Aşağıdaki bağlantıyı tıklayın.
Süt dişleri yetişkinlerde olduğu gibi çocuklarda estetik bir görüntü sağlar. Çocuklar estetik görünümü önemsemiyor diye düşünülse de çürükleri olan veya çürüğü ilerlediği için çektirmek zorunda kalıp dişi olmayan çocuklar ağızlarını devamlı kapalı tutarak etrafındaki kişilerle diyalog halinde olmak istemezler. Hatta mutluluklarını paylaşamayıp kahkaha atmaktan çekinebilirler. Bu durum onların güvensiz olmalarına ve psikolojilerinin bozulmasına yol açabilir.
Çocuğunuza Diş Fırçalama Alışkanlığı Kazandırın!
Çocukların ağız temizliğine ilk süt dişinin çıkmaya başladığı andan itibaren başlanılması gerekir.
0-3 yaş arasında fırçalama çocuk tarafından değil, yetişkin tarafından veya yetişkin gözetimi altında yapılmalıdır.
Çünkü çocuklar dişlerini fırçalarken görünmeyen yerleri fırçalayamaz, sadece kolay ulaştıkları ve görünen yerlere ulaşabilirler. Çocuğunuza erken yaştan itibaren ağız sağlığı bakımı alışkanlığı kazandırmak önemlidir. Bebeğinizin yaşı ilerledikçe ve dişleri çoğaldıkça, yumuşak bir çocuk fırçasıyla çıkan yeni dişleri hafifçe fırçalamaya başlayabilirsiniz. Ancak kullanılacak macun miktarının bezelye boyutunda olmasına dikkat edilmelidir. Diş macunlarının çoğu zararlı içeriklerle doludur. Bu yüzden miniğiniz için tamamen doğal macunlar kullanmanızı tavsiye ederiz. Çünkü çocuklar diş macunun tadını çok severler ve fırçalarken yutabilirler. Doğru bakım ile biberon çürüğü oluşmasına engel olarak çocuğunuzun uzun bir süre güvenle gülümseyeceği sağlıklı dişlere sahip olmasını sağlayabilirsiniz. Sağlıklı süt dişlerinin sağlıklı kalıcı dişlere yol açacağını unutmayın!
Bebeğiniz için diş macunu ve uygun diş fırçalarına ulaşmak için aşağıdaki bağlantılara tıklayın.
Uzman kadromuzun çalışmalarıyla kısa sürede büyüyen bebek.com; bugün binlerce sayfa bilgi sunan, çocuk sahibi olmayı düşünen veya çocuğu olan bilinçli ailelerin her türlü ihtiyacını karşılayabildikleri, birçok güncel, bilgi ve servis içeren bir portaldır.
Bu rehber, 2026 yılı güncel Montessori yaklaşımı ışığında; çocuğun bağımsızlığını, odaklanma becerisini ve öz disiplinini destekleyen oyuncak seçim kriterlerini özetliyor.
Bebeğinizin boyun ve sırt kaslarını güçlendiren Tummy Time (karın üstü vakit) egzersizlerini eğlenceli hale getirin! Gelişimi destekleyen en iyi oyuncakları ve uzman tavsiyelerini keşfedin.
Bebeklerin dil gelişimi, sadece kelimeleri duymakla değil, etkileşim kurarak ve sesleri taklit ederek şekillenir. Konuşma becerilerini destekleyen en etkili oyuncak gruplarını yazımızda keşfedin.
Bu rehber, emzirme dönemindeki annelerin enerji ihtiyacını karşılamayı hedeflerken, anne sütünü destekleyici doğal besin öğelerini içeren pratik atıştırmalık alternatiflerini incelemektedir.
