Anne karnında büyüyen bebekler için anneyle olan temas, güvenlik ve sıcaklık anlamına gelir. Bu sebeple doğum sonrası bebeğin anne ile olan teması aslında dünyayla olan ilk iletişimidir. Bebeklerin doğduğunda annesinin kokusunu duyması ve onunla olan teması bebeğin güven duygusu için oldukça önemlidir.

Bu ilk insandan bu yana gelmiş yazılı olmayan, içgüdüsel olarak hissettiğimiz bir durumdur. Bebeğin dünyaya gelmesi ortalama 40 haftadır. 37 hafta ve öncesinde doğan bebekler prematüre bebekler olarak değerlendirilir. Prematüre olarak dünyaya gelen bebeklerin gelişimlerini tam olarak tamamlayabilmeleri için birkaç haftaya daha ihtiyaçları vardır.

Bu sebeple doğduklarında çoğu zaman olgunlaşmamış bir sinir sistemleri bulunur. Onları anneden ayırıp sağlıklarında sorun olmaması adına küvöze koyduklarında bebekler kendini yalnız hissedeceği için stresi daha da artar. Bu sebeple prematüre bebeklerde masaj, hem bebekleri sakinleştirmek için hem de sağlıkları açısından oldukça önemlidir.

Masaj, yüzyıllardır var olan, özellikle Asya uygarlıklarında uygulanan ve en eski Mısır uygarlıklarına kadar uzanan eski bir bakım sanatıdır. Aynı zamanda Eski Yunan ve Roma İmparatorluklarında da oldukça popüler bir uygulama olmuştur.

Çok farklı uygarlıklarda yapılan masajın kasları güçlendirmek ve yaraların iyileşmesini hızlandırmak için kullanıldığı bilinmektedir. Bebeğin doğumuyla birlikte başlayan gelişim sürecinde sindirim bozuklukları, uyku düzensizlikleri ve infantil kolik gibi rahatsızlıklarda yoğun tensel temasın ve masajın bir tedavi gibi uygulandığı halk arasında bilinen ve yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Bebeklere yapılan masajın faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz: ● Kas koordinasyonunu geliştirir. ● Fiziksel gelişimine yardımcı olur. ● Dolaşım, solunum ve sindirim sistemi için oldukça faydalıdır. Örneğin; gaz sorunu olan bebeklerde masaj kullanılan ve tavsiye edilen bir yöntemdir. ● Bebeğinizin hareketliliğini artırmasının yanı sıra rahatlamasına ve daha kolay uyumasına yardımcı olur. ● Bağışıklık sistemini güçlendirir ve daha uzun süre anne sütü ile beslenmeye imkan sağlar.

Masaj, yeni doğan bir bebeğin tüm sistemini harekete geçirerek onun sağlıklı bir şekilde büyümesine ve gelişmesine katkı sağlar. Bu sebeple prematüre bebeklere yapılan masaj oldukça önemlidir. Ancak masaj hareketlerini yapmadan önce doktorunuz ya da bebek bakım hemşiresi ile görüşüp bu konuda fikir almanız daha doğru olacaktır. Hatta bu konuda size birkaç tavsiye vermesini ve yapılabilecek hareketleri göstermesini de isteyebilirsiniz.

Peki, prematüre bebeğe masaj nasıl yapılır? Gözlerini dünyaya yeni açmış minicik bir bebeğe dokunmaya bile korkarken ona masaj yapma konusunda kafanızda soru işaretleri olabilir. Sizler için bu yazımızda prematüre masaj konusunda aklınızdaki soru işaretlerine cevap olabilecek birkaç püf noktasını bir araya getirdik.

− Öncelikle bebeğinizin masaja hazır olup olmadığını anlamalısınız. Bunu en kolay şekilde ona dokunurken ya da okşarken verdiği tepkilerden anlayabilirsiniz. Eğer hoşuna gitmiyorsa bunu size belli edecektir. − Sonrasında masaja, dokunulmasını sevdiği bir bölgeden başlayabilirsiniz. Bunu zamanla deneyerek bulabilirsiniz. Baş, eller ve ayaklar en çok tercih edilen masaja başlama noktaları arasındadır. Bu sebeple masaja tek bir noktada başlayıp onun tepkisini kontrol edip o şekilde devam etmeniz daha doğru olacaktır. − Masaja başladığınızda sadece masaj yapılacak bölgeyi soymalısınız. − Bebeklerin doğduklarında sırt kasları henüz güçsüzdür. O yüzden sırt üstü beşiğine ya da yumuşak bir yastık üzerine yatırarak masaja başlayabilirsiniz. İlerleyen dönemlerde dizlerinizin üzerine alarak tensel teması daha da güçlendirerek masajlarınıza devam edebilirsiniz. Bunu bebeğinizle yaptığınız bir ritüel ya da eğlence saati olarak düşünebilirsiniz. − Masaj yaparken mutlaka bir bebe yağı ya da hafif dokulu bir krem kullanmalısınız. Böylece masaj yaptığınız bölge kayganlaşacaktır. Aksi durumlarda bebeğinizin cildini tahriş edebilirsiniz. − Bebeğinize masaj yaparken bacağından tutup ona destek olabilirsiniz. Eğer ayak bölgesinden başladıysanız bileklerine dışarıdan içeri doğru hafifçe bastırarak masaj yapabilirsiniz. Yumuşak hareketlerle ve basıncı yavaş yavaş arttırarak masaja devam edebilirsiniz. Elleriniz sıcakken ayağını avucunuza alın ve hemen bırakmayın. Elinizin sıcaklığı onu sakinleştirecektir. − Eğer bebeğinizin ellerine masaj yapıyorsanız yine aynı işlemleri uygulayabilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken konu önce avuç içine sonra parmaklarına masaj yapmanız gerektiğidir. Ancak hem el hem de ayak parmaklarına tek tek masaj yapamıyorsanız avuç içinde parmaklarını tutup hafifçe sıkıp bırakabilirsiniz. − Parmağınızı bebeğinizin ayak parmaklarının ve ayağının altına hafifçe bastırıp serbest bırakabilirsiniz. Bu hareketi 3’er kez tekrarlamak yeterli olacaktır. − Göğüs kafesine masaj yaparken oldukça yumuşak hareketler kullanmalısınız. Tıpkı bir kitabın sayfalarını düzeltiyormuş gibi hafifçe bastırmak yeterli olacaktır. Ellerinizi göğsünden kaldırmadan bir daire çizer gibi yine göğsünün ortasında buluşturarak masajınızı yapabilirsiniz. − Kol ve koltuk altına da masaj yaparak bebeğinizi rahatlatabilirsiniz. Kollarını kaldırarak lenf boğumlarının olduğu kol altını yumuşak ve dairesel hareketlerle ovalayabilirsiniz. − Bebeğiniz küçük masaj seanslarına alışıp biraz daha büyüdükten sonra kol ve ayaklarını burma hareketine benzer bir şekilde çevirebilirsiniz. Bu hareketi son derece hafif ve dikkatli yapmalısınız. − Dünyaya yeni gelmiş bir bebeğin keşfedeceği çok şey vardır. Meme emerken, diş çıkarırken ya da dış dünyada olanlara tepki verirken bebeğinizin yüz kasları da gerilir. Bu sebeple onu rahatlatmak için yüz masajı da yapabilirsiniz. Bu masajı yaparken baş parmaklarınızı çeneye ve elinizin diğer kısmını bebeğinizin şakaklarına doğru koymalısınız. Sonrasında ise baş parmaklarınızı şakaklara doğru küçük küçük hareket ettirerek masajınızı yapabilirsiniz.

Yaptığınız bu masaj seansları bebeğinizin hoşuna gidiyorsa günde 1 ya da 2 defa, 5-15 dakikalık sürelerle ona masaj yapmaya devam edebilirsiniz.

Prematüre bebeğe masaj yapmak dikkat ve özen isteyen bir uygulamadır. Bu sebeple dikkat edilmesi gereken bazı noktalar bulunur. Bu noktalar şöyle sıralanabilir:

● Prematüre masajı yapılırken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta hijyendir. Erken doğumla dünyaya gelen bebeklerin bağışıklığı zamanında doğanlara göre daha düşüktür. Bu sebeple masaja başlamadan önce ellerinizi ve dirseklere kadar kollarınızı yıkamalısınız. ● Yeni doğan bebeklerin ciltleri oldukça hassastır. Bu sebeple masaj öncesi yüzük, bileklik ya da saat gibi aksesuarlarınız varsa bunları çıkarmalısınız. ● Masaj yaparken boğaz bölgesinden uzak durmalısınız. Bu hem bebeğinizi rahatsız eder hem de nefes almasını zorlaştırabileceği için uzak durmanızda fayda vardır. ● Prematüre bebekler kollarını ve ayaklarını kaldırmakta zorlanabilir ya da kontrol edemez. Bu sebeple masaj yaparken kollarını ve ayaklarını hareket ettirerek onu rahatlatabilirsiniz. ● Bebeğiniz erken doğduğu için özel bir mekanda ve nemli bir ortamda bakıma alınması sebebiyle ilk günlerde masaj için bebe yağı kullanımı bazı durumlarda tavsiye edilmez. Bu sebeple yağ kullanmadan önce doktorunuza danışabilirsiniz. Parfüm içermeyen ve doktorunuzun tavsiye edeceği yararlı ya da bitkisel yağları tercih edebilirsiniz. ● Bebeğinizin ateşi varsa, yorgun ya da hastaysa masaj yapmak doğru bir uygulama olmayacaktır. Zaten istemediğini size hareketleriyle anlatacaktır. ● Masaja yumuşak ve hafif hareketlerle başlamanız oldukça önemlidir. Ayrıca masaj yaparken onunla konuşursanız size odaklanacaktır. Bu sebeple masaj sırasında “rahatla”, “sakin ol” gibi telkinler yardımıyla gevşemesini sağlayabilirsiniz. ● Bunların yanı sıra rahat bir ortam yaratmak da oldukça önemlidir. Başkasının rahatsız etmeyeceği ya da yalnız kaldığınız ortamları tercih ederseniz daha doğru olacaktır. ● Masaj yapılan ortam ılık olmalıdır. Çok sıcak ya da soğuk ortamlarda masaj yapılması hem yetişkinlerde hem de bebeklerde tavsiye edilmez. ● Banyo sonrası, masaj için en uygun zamanlar biridir. Ayrıca masaj yaparken yanınızda bir havlu ve alt bezi bulundurmanız faydalı olacaktır. Sonuç olarak, prematüre bebeklerde masaj oldukça faydalı bir rahatlatma yöntemidir. Aynı zamanda dünyaya yeni gelmiş olan bebeğin anne ile iletişimini de güçlendirir.

PREMATÜRE BEBEKLER HAKKINDA BİLMENİZ GEREKEN 7 ŞEY! Konulu yazımızı aşağıdaki bağlantıya tıklayarak okuyabilirsiniz.